Sunday, January 20, 2008

Human Rights Education Manual - part 3

Learning Environment
محيط اموزشي
Pedagogical environment شرايط پيداگوژيكي
لت وكوب، عدم موجوديت معلمين مجرب ومسلكي، نبود مواد درسي، كتب درسي ناقص، شرايط بد صنف، نبود انضباط درست

Social environment شرايط اجتماعي
سواد والدين، ذهنيت مردم، اينده نا معلوم، عنعنات، شرايط ناګواراقتصادي، نظام سياسي، امنيت.........

Physiological environment شرايط فزيولوژيكي
گرسنگي، تشنگي، خستگي از كار هاي خانه وبازار، غذا نا كافي، وضع صحي.......

Psychological environment شرايط و وضع رواني
ترس و وحشت، شرم، خشونت و تهديد، نااميدي، عم و اندوه، محروميتها و عقده ها، رقابتهاي نا سالم، احساس كمتري....

Cognitive (Knowledge) – شرايط علمي و سطح اگاهي عامه
پايين بودن سطح دانش و اګاهي عامه، تعصب در مقابل علوم و پيشرفت جامعه بشري، وابستگي علمي، عدم درك ارزشها، فقر فرهنگي، نداشتن نصاب ملي وخودي، نداشتن كادرهاي علمي ومسلكي، بي نظمي در امورات، عدم توانايي انسجام افراد و اشخاص اگاه و فني......

حالا ميتوان راجع به محيط اموزشي محدوده يك مكتب اين مسائل را بررسي، تحليل و اشنايي حاصل نمود:
۱ – وضع و ساختمان فزيكي يك صنف: روشني در داخل صنف، بررگي و كوچكي صنف، چوكي صنف، چوكي ويافرش،موقعيت تخته سياه درصنف، صنف متصل به بيت الخلا، متصل به ساحه پرسروصدا، پستي ولندي صنف، سايه رخ، مواد درسي موجود در صنف..........
۲ – ذهنيت و سلوك معلم: معلم مسلكي، عير مسلكي، پلان درسي منظم دارد، مواد درسي در تدريس و اموزش استعمال ميكند، شاګردان رالت و كوب ميكند، علاقه و دلچسپي به مسلك خود دارد ياني از روي مجبوريت معلمي ميكند، مشكلات جسمي وغيره دارد يانه، وضع رواني، اقتصادي، مرقعيت اجتماعي، منطقوي و اخلاق شان سالم است، دهنيت شان نسبت معارف خوشينانه است، از رشته و مسلك غير تدريس امده و معارف را پناهگاه خود ميداند، معارف را وسيله كارفكر ميكند، معارف را اساسات فرهنگي و انكشاف

Learning Theory (Brain) تيوري آموزش – دماغ
Left قابليتهاي طرف چپ دماغ Right قابليتهاي طرف راست دماغ

· Speech نطق * artistic activity فعاليتهاي هنري
· Calculation محاسبه * musical ability rhythm استعداد موزون موسقي
· Intellectual analysis تحليل فعاليتهاي عقلي * emotion هيجانات
· Reading خواندن * recognition تشخيص
· Writing نوشتن * comprehension درك
· Naming نامگذار* perception of abstract patterns درك طرح و نقشه هاي مجرد
· Ordering ترتيب و تنظيم نمودن * spatial ability استعداد فضايي و فاصله سنجي
· Sequencing تسلسل و ارتباط * facial expressions قيافه شناسي
· Complex – motor sequences تسلسل فعاليتهاي پيچده حركي * holistic ability قابليت درك كل
· Critique نقد * intuition بصيرت / فراصت / شعور
· Evaluation ارزيابي * creativity خلاقيت / ايجادگرديs
· Logic منطق * images تصورات
* Color رنگ

قابل ياد آوريست كه تيوري فوق بعداز تحقيقات و آزمايشهاي متعددي در بين صدها و هزارها افراد و اشخاص سويه هاي مختلف نتيجتاً بدست آمده ودر عمليه آموزش خيلي مهم بوده و معلمين بايد در وقت تدريس و آموزش پلانهاي درسي خود را بادر نظر داشت قابليتهاي فوق عيار سازند. نيز والدين / افراد جامعه و مربيون بايد اين پزوهش را در رشد استعداد هاي تحت تربيت خود فراموش نكنند


ميتود مسابقه
مسابقه يكي از روش هاي اصول تدريس مي باشد كه در بين شاګردان رقابت سالم خلق شده و يك گروپ از گروپ ديگر مسابقه را ببرند درين روش شاگردان زياد مركز فعاليت ميباشند..
معلم درين روش شاگردان را به دو گروپ به تعداد مساوي و سويه هاي مساوي انتخاب كرد و مسابقه را براه مياندازه
فوايد ميتود مسابقه
۱ . شاگردان با جراَت مشوند
۲ . شاگردان علاقمند به درس ميشوند
۳ . رقابت هاي سالم درسي بين شاگردان ايجاد ميشود
۴ . حس همكاري بين شاگردان در ګروپ بوجود ميايد
۵ . مهارت سوال كردن وجواب دادن در آنها انكشاف ميكند.
نكاتيكه در وقت تدريس و تطبيق ميتود مسابقه بايد در نظر گرفته شود
۱ . انتخاب شاګردان گروپ ها صورت ګيرد طوريكه از هر قطار شاگردان به تعداد مساوي با در نظر داشت سطح دانش انتخاب گردد و در هر مسابقه شاگردان تقير نمايد تا همه در مسابقه سهيم گردند.
۲. هدايت مسابقه بايد واضح باشد تا شاگردان مطابق آن مسابقه را آقار نمايند و طريقه طرح سوال به شاگردان از همديگر ميپرسند و اگر شاگرد اسوالات را طرح كرده نتواند بايد خود معلم سوال را طرح نمايد
درسوالات بايد عدالت در نظر گرفته شود
۳. در دادن نمره از عدالت كار گرفته شود يعني نمرات به شكل جز وار به هر سوال قبلاً تعين شده و اعلان گردد و معلم طرفداري گروپ يا شاگردي را ننمايد
۴. صنف بايد كنترول گردد تا كه همه شاگردان متوجه مسابقه باشند و معلم هم متوجه باشد.
۵. نتيجه مسابقه بايد اعلان گردد تا معلوم شاگرد كه كدام ګروپ برنده شده است و معلم ګروپ را كه برنده نشده بايد تشويق نمايد تا در آينده در مسابقات برنده شوند.
معلم بايد بعد از ختم ميتود مسابقه ســــوالات ذيل را از خود نمايد
سوالات
آيا مسابقه را در جاي مناسب اجرا نمود يا نه؟
آيا اعضاي ګروپ ها را با در نظر داشت سطح دانش شان انتخاب نمود يانه؟
آيا هدايت براي انجام دادن مسابقه واضح بود يانه
آيا مراحل مسابقه مانند ( تعين گروپ، نامگذاري گروپ، هدايت، نمره و اعلان نتيجه) رامنظم كار نمودم.
آيا شاگردان از نتيجه مسابقه راضي بودند.........؟


۱- افهام و تفهيم كلماتي
درين شكل افهام و تفهيم عموماً پيغم ها به شكل كلمات و جملات انتقال مي يابد كه اين انتقال مفاهيم په دو قسم صورت ميگيرد.
الف : تحريري كه بواسطه تحرير و نوشته ها صورت ميگيرد مثلاً مكتوب ها و غيره كه ميتواند اين نوع افهام و تفهيم به شكل دو ګانه باشد يعني يك شخص به شخص ديگر توسط نامه موضوعات و مطالب را نوشته و ميفرستد. ويابه شكل دسته جمعي طوريكه يك شخص مطالب را يا پيام شخصي را به شكل مقاله مينويسد و مخواند يا هم از طريق كتاب ها اخبار و جرايد به نشر ميرساند ويا توسط مكتوب از يك منبع به ديگران ميرسد
ب: شفاهي به شكل سخن گفتن مانند تقرير ها سوالات و جوابات صورت ميگيرد ميتوان به شكل دو گانه: روبرو ويا ذريعه تيلفون پاهم به شكل شفاحي صحبت صورت گيرد و همچنان به شكل دسته جمعي كه ميتوان از طريق صحبت در مجالس، شورا ها، راديو و غيره كه تعداد شنونده هاي آن زياد وحتي نا معلوم است
۲ . افهام و تهفيم غير كلماتي
درين شكل افهام و تفهيم از كلمات و جملات استفاده نميشود و بدو قسم اس
الف: اشاره وي
كه توسط اشارات و حركات اعضاي بدن افهام و تفهيم صورت ميګيرد.
مثلاً افهام و تفهيم خودي كه شخص با خود حرف ميزند يا زير زبان گپ ميزند يا هم توسط اشارات دست، چشم و ابرو رساندن پيام به شخص مقابل
ب: بصري
توسط چشم و مشاهده كردن حضي حالت و تصاوير افهام و تفهيم صورت ميگيرد و وقتي طرف چهره مردمان ميبيند چهره شانرا درك ميكني كه آيا فهميده اند آيا درك كرده اند يا خير؟ آيا آنها مايوس ومتردد اند حتي طريقه نشستن چندين معني را دارد چون منتظر، بي تفاوت و غيره امثال آ
فعاليت:
افهام و تفهيم لفظي و غير لفظي وقتي همزمان صورت ميگيرند با همديګر مغايرت نداشته باشد.
رول پلي:
وقت ۱۰ دقيقه
مواد: كارت هاي رول پلي
دونفر باهم طوري صحبت مينمايند كه نفر اول تبريكي او نمره گي نفر دوم را كه دوست صميمي اش است ميدهد الفاظ خوب استعمال نموده مګر چهره اش نمايانگر الفاظ آن نيست
بار دوم
باز هم عين رول پلي انجام ميپذيرد مګر اينبار چهره شخص كه تبريكي او نمره گي دوست خود را ميدهد چهره اش نمايانګر سخنانش است.



سوالات
شما چه تفاوت ها را درين دو رول پلي ديديد؟
اګر در الفاظ و حركات تفاوت باشد آيا افهام و تفهيم درست صورت ميگيرد؟
پس وقتي افهام و تفهيم خوب صورت ميګيرد كه ګفتار، كلمات اشارات و حركات باهم مغايرت نداشته باشد
اجزا يا عوامل مهم افهام و تفهيم
مهارتد گفتن
مهارت شنيدن
مهارت پرسيدن
مهارت مشاهده كردن
مهارت فهميدن
مهارت متقاعد كردن
نكات كه يك مفاهمه را ضعيف نشان ميدهد
- سركشي از اوامر و اجراي كار
- خفه بودن ازهمديگر (هريك مي گويد كه هيچ كس براي من موضوع را هدايت نداده است
- پخش كردن آوازها و غيبت كردن
- عدم اعتماد و غلط فهمي
- تغير دادن حقايق
- مقاومت كردن در مقابل تغيرات كه در پاليسي يك پروژه يا پروگرام مي آيد
- ضايع كردن وقت
- نتيجه منفي از كار قبلي
موانع كه باعث افهام و تفهيم درست مي گردد.
- عدم توجه گوينده و شنونده
- عدم جرات شخص گوينده يا گيرنده پيغام
- مغلق و پيچيده صحبت كردن ( از سويه شخص يا اشخاص شنونده بلند صحبت كردن)
- به زبان مردم و منطقه صحبت نكردن
- عام فهم نبودن موضوع
- موضوع به وقت معين نرسيده و يا گيرنده آن به وقت معين اجرا ننموده است
- گيرنده يا شنونده هيچ نوع عكس العمل از خود نشان نميدهد
افهام و تفهيم داراي ۵ جز عمده است كه در صورت نواقص يا عدم يكي از اجزاي آن افهام و تفهيم صورت نمي گيرد و عبارتند از:
۱. فرستنده
۲. پيغام
۳. وسيله
۴. گيرنده
۵. محيط
۶. فيدبك
فرستنده وقتي پيغام را ميخواهد بفرستد بايد متوجه باشد كه وسيله بايد موجود فعال، مكمل ودرست باشد تا انتقال مفاهيم به شكل درست صورت بگيرد.
خصوصيات يك پيغام
الف :پيغام بايد مكمل باشد و آنزماني پيغام را مكمل گفته ميتوانيم كه تمام معلومات ضروري راجع به موضوع در پيغام وجود داشته باشد. بطور مثال :بخاطر اجراي يك كار پيغام طوري داده ميشود كه:
چه كاري انجام شود
چطور اجرا شود
چه وقت اجرا شود
درچه جاي اجرا شود
چرا اجرا شود
چه كسي آنرا اجرا نمايد
ب :پيغام بايد كوتاه باشد و موثريت پيغام كوتاه درين است كه گيرنده آنرا ميتواند به آساني درك نمايد
ج : پيغام بايد واضح باشد تا جانب مقابل آنرا خوب اخذ كرده بتواند
د : پيغام بايد قناعت بخش، تشويق كننده و مطابق ضرورت باشد تا قناعت جانب مقابل حاصل و جواب مثبت از آن بيايد.
ر :پيغام بايد جنبه عملي داشته باشد تا جانب مقابل آنرا اجرا كرده بتوان.
ز : پيغام بايد به وقت و زمان معين آن به شخص برسد
خصوصيات فرستنده و گيرنده پيغام خوب:
- به زبان ساده، واضح و مناسب صحبت نمايند.
- به جانب مقابل اجازه سخن زدن و سوال كردن داده شود يعني پيغام بايد يك جانبه نباشد
- به حرف هاي همديگر علاقمندي نشان داده و با اهميت خاص شنيده شود.
- طرفين را مطمين سازند تا جانب مقابل پيغام را درست اخذ نموده است.
- طرفين يعني فرستنده و گيرنده هردو به لسان پيغام حاكم باشند.
- درصورت ضرورت بالاي تقاط مهم پيغام تاكيد صورت گرفته ويا اينكه جانب مقابل آنر نوت نمايد:
- جانبين در جريان مفاهمه با يكديگر كاملاً متوجه باشند.
- در جريان مفاهمه هر دو طرف با خون سردي باهم تبادله افكار و پيغام نمايند:
گوينده رابايد تشخيص دهيم:
فرستنده و ګيرنده بايد مهارت هاي افهام و تفهيم را در نظر بگيرند
كه عبارت اند از

شاگرد محوري ( شاكرد بحيث مركز فعاليت)
شاگرد محوري بر اساس شريك ساختن نظريات و تجارب، مركز قرار گرفتن شاګرد در پروسه آموزش (سهم ګيري فعال) و كسب دانش توسط خود شاگردان استوار ميباشد
كه در اين پروسه:
- آموزنده (شاگرد) فعال است.
- آموزش به شكل مباحثوي پيش ميرود.
- آموزش به شكل عملي صورت ميگيرد.
- پرسيدن و عكس العمل را تشويق مي نمايد
- احترام و اعتماد را تاكيد ميكند
- عمليه اموزش مشتركا به پيش برده ميشود (با همكاري معلم و شاگرد)
- از مواد سمعي و بصري استفاده ميشود.
- تشويق صورت ميگيرد تا شاګردان نظريات شان را از ادنه ارايه نمايند.
- شاگردان به آموزش داوطلبانه حاضر شوند نه به وسيله فشار.
- ميتود هاي سهم ګيري به كار برده ميشود

ميتودلوژي شيوه يا روش تدريس (آموزش)
ميتودلوژي يا روش تدريس عبارت از يك سلسله فعاليت هاي منظم آموزشي است كه معلم در تدريس از ان كا ګرفته و به هدف درسي خود (آموزش شاگردان) ميرسد.
يابه عبارت ديګر ميتود راه و روش (عمليه منظم) درس دادن است كه معلم در جريان تدريس از آن استفاده نموده، معلم و شاگرد هر دو را در وقت كم به هدف ميرساند.
استفاده از ميتود ها نظر به سطح دانش، مضمون و نظر به و ضعيت آموزشي شاګردان فرق ميكند.
Role_play ميتود اجراي نقش يا
رول پلي يا اجراي نقش عبارت از تمثيل و يا تشريح يك موضوع يا يك حالت ميباشد و تخنيكي است كه ميتوان از اين طريق طرز برخورد (سلوك) ګروپ هاي مختلف را تمثيل كرد.
رول پلي در حقيقت جهت رفع نواقص ايكه در امورات و عمل كرد (گروپ هاي مورد نظر) و جود دارد استفاده ميشود (البته در اوقات جاها، حالات و موضوعات مختلف)

يا رول پلي عبارت از تكنيك يا ميتود يست كه معلم موضوع درسي را به شكل صحنه حقيقي در اورده و انرا به شاگردان تقديم مينمايد.
مطلب از رول پلي اين است كه يك گروپ شاگردان به ارتباط يك موضوع درسي، بااجرا كردن يك كار و فعاليت موضوع را توسط تمثيل به صحنه حقيقي مبدل مسيارد. اين فعاليت بالاي شاګردان ديگر تاثير داشته و حتي شاگردان خيلي خاموش صنف هم دلچسپي نشان داده از اثر مشاهده صحنه ها علاقمند گرديده و اظهار امادګي به درس مينمايند.
موثريت ميتود اجرا نقش يا رول پلي:
- فرا گيري و آموزش به صورت خوبتر (ديدن، شنيدن و عملا اجر كردن)
- علاقمندي و دلچسپي شاگردان به درس
- با جرات ساختن و تقويه كردن مهارت هاي اجتماعي شاگردان
- نمايش دادن صحنه هاي واقعي زندگي و متوجه نمودن عواقب آن براي شاگردان
- انكشاف مهارت هاي عملي و تقويه شدن قوه افهام و تفهيم
نكات عمده كه در رول پلي مد نظر گرفته شود.
مقصد: مربي بايد اولتر از همه مقصد آموزشي را براي رول پلي داشته باشد و هدايت و اضح در رابطه كاري كه انجام ميدهد بدهد و پايد بداند كه چه توقع دارد كه با انجام اين رول پلي بدست آيد.
تشريحات :حالاتي عمومي بايد تشريح نمايد مانند يك قضيه اين حالت شايد توجه به مشكلات داشته باشد كه بازي كننده گان با آن رو برو شده باشند
تشريح نقش ها: شمابايد نقش هر اشتراك كننده را نوشته كنيد كه مي خواهد در رول پلي اشتراك نمايد. وانها بايد نقش هاي خود را بدانند و قبل از اينكه رول را بازي ميكند آمادگي داشته باشد و بدانند كه محتويات موضوع چه مي باشد (تمرين قبلي)
مشاهدات:شما بايد رهنمايي را تهيه نمايد تا مشاهده كننده گان بتوانند نكات ضعيف و قوي كه در رول پلي وجود دارد ياداشت نمايند. اين موضوع كمك مي نمايد تا پا نواقص كه بر ملا ميشود براي فعاليت هاي بعدي بهتر امادگي گرفت
در رول پلي:
- بايد موضوع درسي بايد قابل رول پلي باشد، زيرا در هر مضمون و هر موضوع از اني ميتود استفاده كرده نميتوانيم.
- نظم و كنترول صنف را در نظر داشته باشيم
- محل اجراي نقش بايد براي تمام شاگردان مناسب و قابل ديد باشد.
- رول پلي مطابق زسم و رواج و عنعنات بوده و اثرات ناگوار بالاي كي ننمايد.
- بعد از ختم نقش معلم از موضوع نتيجه گيري نمايد. (احساس اراحت كننده در شاګردان به جان گذاشته باشد).

ميتود سوال و جواب
سوال و جواب عبارت از ميتوديست كه معلم موضوع درس را به قسمت هاي كوچك تقسيم نموده و از هر قسمت آن سوالاتي را مطرح ميكند و در اخير شاگردان موضوع درس را از مجموعه جوابات داده شده درك نموده وياد مي ګيرند.
موثريت اين ميتود بيشتر به مهارت سوال كردن معلم ارتباط مستقيم دارد، و معلمين بايد ههارت پرسيدن سوالات را در خود انكشاف دهند و ضمناً معلم مي تواند در هر زمان و هر مضمون مطابق موضوع تدريس شده از اين ميتود استفاده كند.
موثريت و فوايد ميتودسوال و جواب:
- سهيم ساختن و فعال ساختن شاگردان در فعاليت هاي درسي.
- تقويت جرات شاگردان.
-انكشاف و ايجاد روحيه سوال كردن در شاگردان.
- تقويت و انكشاف مهارت هاي شنيدن، گفتن، نوشتن، و پرسيدن.
- ارزيابي شاگردان و تدريس معلم، (جهت درك مطلب)
- مهمترين وسيله تحريك ذهن شاگردان
- دريافت سطح دانش شاگردان
نكات عمده كه در ميتود سوال و جواب بايد در نظر گرفته شود
- سوالات يك نواخت نبوده، متنوع طرح شود.
- هدايت ويا سوال بايد كوتاه و واضح باشد، در صورت درك نكردن سوال، مفهو سوال تكرار وبراي وضاحت بيشتر مثال داده شود.
- بايد به تمامي شاگردان سهم داده شود و شاگردان كه سهم نمي ګيرند بايد تشويق ګردد
- معلم به علاقمندي به شاگردان گوش دهد و جوابات آنر با كلمات و اشارات تشويقي تاييد نمايد.
- در صورت جواب غلط شاگردان نبايد تهديد شود بلكه به غلطي اش متوجه ساخته شود.
- معلم بايد همه شاگردان صنف را مورد خطاب قرار دهد (سوال طرح شده و بعدا شاگرد را مشخص سازد تا عث وار خطايي شاگردان نشود و همه شاگردان احساس مسئوليت نموده و در مورد سوال فكر نمايند)
- معلم در وقت طرح سوال لهجه بسار دوستانه داشته باشد.
- درهنګام شوال و جواب معلم بايد از موضوع درسي خارج نشود.

كارگروپي
كار گروپي عبارت از ميتوديست كه يك عده افراد (شاگردان) به صورت جمعي يا گروهي بالاي يك موضوع خاص و مشخص فعاليت هاي را انجام ميدهند.
از كار هاي گروپي نه تنهادر تدريس، بلكه در حل مشكلات اجتماعي ياخانوادگي هم استفاده مي شود. مانند جلسات، جرگه ها، مجالس هم از جمله اشكال كار هاي گروپي ميباشد.
در اين شيوه شاگردان در مركز فعاليت قرار داشته و معلم بحيث رهمنا از كار هاي انها كنترول مينمايد.
معلم موضوع را بايد مطابق سويه و استعداد شاگردان در نظر گيرد، و در صنوف ابتداييه شاگردان به هدايت رهنمايي و كمك زياد تر ضرورت دارند.
فوايد كاري گروپي
- همه شاګردان صنف سهم مي گيرند.
- از نظريات هم ديگر باخبر مي شوند.
- حس همكاري بين شاگردان تقويه ميشود.
- رقابت سالم بوجود مي آيد.
- شاكردان ضعيف و بي جرات نظريات خويش را ابراز من نمايند.

محدوديت هاي كار گروپي
كارهاي گروپي با وجوديكه داراي فوايد زياد ميباشد محدوديت ها و مشكلات هم دارد مانند:
- كوچك بودن صنف
-سهم نگرفتن شاگردان ضعيف
تحميل نمودن نظريات شاگردان قويتر بلاي شاگردان ضعيف (معلم بايد متوجه اين نكته باشد.)
نكات كه در وقت پيشبرد اين ميتود (كار گروپي) مدنظر گرفته شود:
- موضوع كار گروپي بايد متناسب به موضوع درس باشد.
- هدايت معلم واضح باشد.
- روي موضوع توسط اعضاء گروپ مباحثه صورت گيرد.
- در هر گروپ شاگردان مختلف اعم از لايق، متوسط و ضعيف سهم داشته باشد و اعضاي هر گروپ در كار هاي گروپي تغير نمايد.
- گروپ ها نامگذاري شوند.
- شاگردان به شكل حلقوي شانده شوند.
- فاصله در بين گروپ ها در نظر گرفته شود.
- تعين منشي و نماينده صورت گيرد.
- وقت تعين گردد.
- مواد قبلاً تهيه شود.
- سهم گيري شاگردان قوي و ضعيف مورد توجه قرار گيرد.
- مباحثه در رابطه باموضوع صورت گيرد.
- نتيجه ګيري از كار هاي گروپي صورت گيرد.
Presentation ارايه نمودن، تقديم نمودن يا پيشكش نمودن
عبارت از طريقه نشان دادن و توضيح نمودن يك موضوع يا يك مطلب براي ديگران (شاگردان) ميباشد.
رهنمود براي پيشكش نمودن:
معين نمودن آن چه كه براي پشكش نمودن ضرورت است
درك وشناخت از شنوده گان
ديدن وصداي خوب
دربرداشتن يك پيام
پيشكش موثر
آيا واضح و دقيق بود
مرحله به مرحله بود
آياباموضوع يا مضمون ارتباط داشت
آيا ساده بود
آيا قابل درك بود
آيا تكميل بود
آياعملي بود
آيا تسلسل داشت
وقت مشخص داشت
ضرورت ،اهميت و ارزش پلان درسي

تدريس حقيقي و واقعي عمليه بسيار پيچيده و حساس است، زيرا در اين عمليه يك سلسله مهارتها و دانش مسلكي مطابق به سطح و سويه شاگردان محتوا مضمون كه بايد تدريس شود، دريك وقت تعيين شده و به كمك مواد دردست داشته خود غرض بدست
اوردن هدف ازقبيل تعيين شده و انتقال (دانش، مهارت و تغير درسلوك تعني طرزتلقي) به شاگردانيكه باسنين مختلف، سويه هاي مختلف و برداشتهاي مختلف دريك صنف جمع شده اند، صورت مي پذيرد.
براي اين همه كارهايك نقشه ذهني (پلان) ضرورت است، كه دران بر علاوه تعيين وقت، مضمون، متن، بايد اهداف شخص بوده، نيز روشهاي لازم انتقال مهارتها، دانشها و در ساختن طرز تلقي شاگردان موثر بوده و باعث ارتقا و پيشرفت شان در علوم گردد.
معلم به صنف يك شخص ماهر و مسلكي بايد تمامي اين مراحل را در نظر گرفته و با استفاده از روشهاي مختلف اموزشي، انواع و پرشها وباكمك مواد ممد درسي دروقت تعيين شده اهداف اموزشي را بدست اورد.
پلان در لغت به معني تدبير، سنجش و تصميم گيري براي اجرا نمودن يك كار را گويند.
پلان را اين گونه تعريف نموده اند.
نقشه منظم و منسجم فعاليتهاي هدف مند را پلان گويد.
هدف : عبارت است از سلوك متوقعه پيش بيني شده، كه قابل حصول پيمايش، اندازه گيري و مشاهد باشد.
اهداف از نظر و سعت به سه بخش تقسيم گرديده.

۱. هدف نهايي: نتايج اخر يك كار پلان شده را گويند.
۲. هدف عمومي: نتايج عمومي يك يا چند مهارت بدست امده را ګويند، ممكن در يك يا چند فصل ترتيب شده باشد، طور مثال: قابليتهاي تقسيم يا ضرب كه در يك يا چندين فضل امده، و دريك بخش عموميت دارد، نه در تمامي فصل هاي رياضي
۳. هدف خاص: بدست اوردن نتايج خاص ازيك موضوع، متن يا عنوان كه (دانشها، مهارتها و طرزتلقي) را در پروسه اموزش به شاګردان انتقال ميدهد، و اين پروسه تا بدست امدن نتايج نهايي ادامه دارد. و درختم هر فصل نتايج عمومي همان فصل را بدست اورده و كلا دربدست اوردن و حصول نتايج نهايي، تمامي مهارتها و قابليتها را كه در يك مضمون په ترتيب امده بدست ميياورد.
يعني مشخص، قابل اندازه گيري ، قابل حصول، در يك زمان مشخص، و بسته به منابع باشد. (SMART) هدف بايددرنوشتن يك هدف كامل بايد قابليتهاي كه در جريان تدريس و اموزش توقع اجرا ان ميرود، بايد و اضح و با افعال فعال تحرير گردد. كه در اين جاده چندين مثال واضح در ارتباط با مضمامين مختلف براي شما قسم نمونه ميياوريم:


نوشتن اهداف رياضي نوشتن اهداف در ساينس نوشتن اهداف در مضمون لسان

جمع نماييد ترتيب نماييد بګوييد
تفريق كنيد تجربه نماييد بخوانيد
حل نماييد نشان دهيد بنويسيد
اندازه كنيد نامګذاري نمايد تلفظ كنيد
بشمارييد اجزا انرا نام بګيرييد كلمه را به جمله استعمال كنيد
مقايسه نماييد لست كنيد مفهوم اساسي متن را بيان كنيد
شكل را نام بګيريد از هم جداكنيد كلمات هم معني را پهلوي هم بنويسيد
تقسيم نماييد نامهاي (حيوانات...) رابګويد كلمات متضاد را پهلوي هم بنوسيد
طبقه بندي اهداف تربيتي:

در تعين نمودن هدف نكات زير را بايد در نظر گرفت:
نيز گوينــــد واسـاس آمــوزش نيز از همين جان اغاز مي گردد، و(Cognitive Objective۱ – درتعين هدف (علمي يا معلوماتي كه انرا
ودر شش مرحله پي در پي ومسلسل يكي پي ديگري، يعني متمم همديگر غرض تحكيم اموزش و بكار اندازي مهارتهاي كسب شده در مرحله نهايي (ارزيابي) ميتوان نتايج را در يافت نمود، واين در حقيقت يك بخش عمده درس كه بعد علمي را احتوا ميكند، باتدريس موثر معلم به شاگردان انتقال مي گردد، و عبارتند:
يادانش، اين قسمت درس، همان معلومات، دانش و حقيقي است كه در الفاظ، كلمات، جملات و بلاخره در يك Knowledge ۱.
متن بشكل يك موضوع كلي در كتاب امده، ومعلم انر باروش خاصش تدريس ميكند.
يا درك معلومات ارايه شده (پيشكش شده) بعد از انتقال معلومات، مرحله درك موضوع است، به اين معني Comprehension ۲.
كه معلمين بعد از تقديم نمودن درس، بايد در حصه درك موضوع روي ارزشها، حقايق، تجارب، وضاحت دهند و اموزنده گان به مرحله باورمندي و برداشت رسيده باشند، درغير ان موضوع معلم فاقد هرگونه ارزش خواهد بود، وشاگردان به موضوع تدريس شده اهميت قايل نمي شوند، برعلاوه در موضوع تدريس شده حقايق را پيداكرده نمي توانند، مثال: معلم رياضي جمع را تدريس ميكند. معلم قبل ازاينكه موضوع را به شاگردان ميياموزاند، بايد برعلاوه انتقال فابليت در حصه درك شاگردان راجع به موضوع انتخاب شده فكر نموده، درانتخاب روشها، مواد درسي، تمرينات انكشافي، طرق ارزيابي، دادن وظايف معلوم نمون سطح ادراك شاگردان، اوردن مثالهاي حقيقي و ...... ان اينكه موضوع خودرا با مثالهاي حقيقي، اشيا حقيقي، ارتباط دادن به زنده گي حقيقي شاگردان، قسمي كه اموزنده گان بر علاوه اموزش و كسب مهارتها، بتواننـــــد، موضوع را به زندگي خود و جامعه تطبيق دهند.
يابكاربردن قابليت كسب شده. اموزنده گان بتوانند قابليتهاي بدست امده را بخوبي در زنده گي خود بكار برند Application ۳.
ازانها درست كار گيرند.
تحليل نمودن (تجزيه كردن) اموزنده گان بعد از اينكه دانش را با درك شان در ذهن گرفتنــد، قابليتهارا اموختند Analysis ۴.
قدرت بكارګيري را ازمودند، اينجاست كه ميتواننــــــــد موضوع فراګرفته را تحليل نمايند
يا جمع بندي (تركيب) اين مرحله است كه شاګردان ميتوانند موضوعات فرا گرفته را بخوبي جمع بندي نمايند. Synthesis ۵.
يا ارزيابي: اين اخرين مرحله است كه در يك هدف اموزشي تعقيب شده و نتايج را برسي ميكند.Evaluation ۶.
معمولاً نتايج را معلمين مطابق به موضوع تدريس شده، ودر دايره بسته شده مضمون و موضوع قسمي ارزيابي ميكنند كه شاگردان را در موضوع اموخته شده محدود ميسازند، ديد وو سعت نظرشان بسته ودور محور موضوع مشخص مي چرخد، اگر يك كلمه اضافه تر از اصل موضوع پرسيده شود، شاگرد و ارخطا ميشود و جواب داده نميتواند. اين در حقيقت عدم درك درست موضوع را ميرساند، چون شاگردان موضوع را درست درك نكرده، فقط قابليتهاي را اموخته. قابليتها رادر مثالها، و سوالها ذهناً اموخته، مگر دروقت جواب دادن، جواب رابشكل ميخانيكي و حافظوي ميدهند، تحليل و تجزيه، توضيحات اضافي، تطبيق دادن به موضوعات ديگر وزنده گي حقيقي، براي شاگردان مشكل بوده، وحتي غير ممكن ميباشد.
قابل ياد اوريست كه معلمين محترم، هر موضوعي راكه تدريس ميكننـــــــــد، بايد همه جوانب (تغير در سلوكهاي چارگانه)
طفل يا اموزنده را در نظر بيگيرند ذهنيت، قابليت، طرزتلقي يا برداشت، تطبيق در زنده گي انسانها و عواطف شاگردان را در نظر گرفته ودررشد و انكشاف انها نظر به نياز منديها، ظرفيتها و سطح برادشت همه شاگردان (پلان كاري) خود را ساخته و تجربه نمايند، تغيير دهند، انكشاف دهند، سبكهاي اموزشي را نظر به استعدادها، برداشتها و اخذه شاگردان تعيين و تجربه نمايند.
در تطبيق پلان درسي از همه مهمتر اين است كه وقت تغيين شده چگونه بايد در فعاليتها و سهم گيري شاگردان تنطيم شود، روشهاي موثر تدريس را چگونه باكمك مواد ممد درسي و سهم فعال شاگردان عملي نمود، گوشهاي موثر ارزيابي را با طرح سوالات مختلف چون: سوالات مستقيم، تعقيبي انشعابي، فكر انگيز و .............. از شاگردان سويه هاي مختلف بشكل متحريري و تقريري در جريان درس، بعد از درس، درارزيابي هاي دو امدار و حتي درگرفتن تستها نيز كار گيريد.




خصوصيات اهداف

۱. اهداف بايد مشخص و واضح باشد.
۲. اهداف بايد قابل پيمايش باشد.
۳. اهداف بايد قابل حصول باشد.
۴. اهداف بايد واقعيت بينانه باشد.
۵. اهداف آنقدر وسيع نباشد كه گنجايش حصول آن در وقت معيه نباشد.
۶. در طرح اهداف از افعاليكه فعاليت و سلوك آشكار را نشان ميدهد استفاده گردد. تا معلم متيقن گردد كه به هدف رسيده است يا خير.
۷. وقت و مدت آن مشخص باشد.
۸. در اهداف مركز فعاليت شاگردان بايد باشد.
موثر ميتود اجرا نقش يا رول پلي:
- فراگيري و آموزش به صورت خوبتر ( ديدن، شنيدن و عملا اجرا كردن)
- علاقمندي و دلچسپي شاگردان به درس
- با جرات ساختن و تقويه كردن مهارت هاي اجتماعي شاگردان.
- نمايش دادن صحنه هاي واقعي زندگي و متوجه نمودن عواقب آن براي شاگردان.
- انكشاف مهارت هاي عملي و تقويه شدن قوه افهام و تفهيم.

نكات عمده كه در رول پلي مد نظر گرفته شود.
مقصد: مربي بايد اولتر از همه مقصد آموزشي را براي رول پلي داشته باشد و هدايت و اضح در را بطه كاري كه انجام ميدهد بدهد و بايد بداند كه چه توقع دارد كه با انجام اين رول پلي بدست آيد.
تشريحات: حالاتي عمومي را بايد تشريح نمايد مانند يك قضيه اين حالت شايد تو جه به مشكلات داشته باشد كه بازي كننده گان با ان روبرو شده باشند.
تشريح نقش ها: شما بايد نقش هر اشتراك كننده را نوشته كنيد كه مي خواهد در رول پلي اشتراك نمايد و آنها بايد نقش هاي خودرا بدانند و قبل از اينكه رول را بازي ميكند آمادگي داشته باشد و بدانند كه محتويات موضوع چه ميباشد (تمرين قبلي)
مشاهدات: شمابايد رهنمايي را تهيه نمايد تا مشاهد كننده گان بتوانند نكات ضعيف و قوي كه در رول پلي و جود دارد ياداشت نمايند. اين موضوع كمك مي نمايد تا با نواقص كه بر ملا ميشود براي فعاليت هاي بعدي بهتر آمادگي گرفت:
در رول پلي:
- بايد موضوع درسي بايد قابل رول پلي باشد، زيرا در هر مضمون و هر موضوع از اين ميتود استفاده كرده نميتوانيم
- نظم و كنترول صنف را درنظر داشته باشيم.
- محل اجراي نقش بايد براي تمام شاگردان مناسب و قابل ديده باشد.
- رول پلي مطابق رسم و رواج و عنعنات بوده و اثرات ناگواربالاي كسي ننمايد:
- بعد از ختم نقش معلم از موضوع نتيجه گيري نمايد (احساس ناراحت كننده در شاگردان به جانگذاشته باشد)

No comments: